Tổng thống Lincoln nói gì Về Tư bản và Lao động

Bài dưới đây là một trong trích đoạn trong thông điệp hàng năm đầu tiên gởi Quốc Hội, vào tháng Chạp năm 1861, lúc này Lincoln đã trở thành tổng thống Hoa Kỳ. Bài diễn văn theo phong cách ngắn gọn và súc tích thường thấy ở ông.Trong nhiều yếu tố ông trình bày với  và phân tích với Quốc hội về các vấn đề dân sinh hạnh phúc, lúc này cũng sắp bùng nổ  cuộc Nội Chiến, ông có phân tích về mối quan hệ giữa Tư bản và Lao động. Dưới đây là một trích đoạn nói về mối quan hệ này.

 

… Lao động có trước tư bản, và độc lập, không lệ thuộc gì tư bản cả. Tư bản chỉ là sản vật của lao động, và không thể nào phát sinh được nếu lao động không phát sinh trước nhất? Lao động đứng trên tư bản; và đáng được tôn trọng hơn nhiều. Tư bản có quyền lợi của nó, đáng được bênh vực như tất cả mọi quyền lợi khác. Và ta cũng không phủ nhận rằng hiện có, và sẽ luôn luôn có một mối tương quan giữa lao động và tư bản, gây lợi ích lẫn cho nhau. (1)Điều sai lầm là ở chỗ người ta thường cho rằng toàn thể lao động xã hội đều nằm trong phạm vi tương quan ấy cả. Một số ít người sở hữu tư bản, tránh việc lao động cho riêng mình, và lấy tư bản của mình mà mướn hoặc mua một số ít người khác lao động thay cho mình. Còn phần lớn dân chúng không thuộc vào hạng nào cả, không làm việc cho người khác, mà cũng không nhờ người khác làm việc cho mình. Trong phần lớn các tiểu bang miền Nam có một số lớn dân chúng đủ mọi mầu da không là nô lệ, mà cũng không là chủ nhân; Trong khi đó ở miền Bắc một số lớn dân chúng cũng không là người đi ở mướn hoặc thuê người làm mướn. Nhiều người cùng với gia đình, vợ chồng con cái, tự mình làm việc cho mình, trong ấp trại, trong nhà, trong các cửa hàng cửa tiệm, tất cả sản vật thâu được là để dùng riêng cho mình, không cần đến ân huệ của tư bản, mà cũng chẳng cần đến nô lệ hoặc người làm công làm mướn gì cả. Ta cũng không quên rằng có một số lớn những người trộn lẫn sức lao động của chính mình với tư bản, nghĩa là chính họ ra sức làm việc với bàn tay của họ, đồng thời mua hoặc mướn người khác lao động giúp mình; Nhưng đó chỉ là một giai cấp pha trộn, chứ không phải là một giai cấp riêng biệt. Sự hiện hữu của giai cấp pha trộn này không xáo trộn gì nguyên tắc của ta đã đề ra cả.

Còn một điều nữa, như ta đã nói rồi, không hề có chuyện người đi làm mướn tự do phải chịu làm mướn suốt đời. Khắp mọi nơi trong các tiểu bang này, có rất nhiều người tự do độc lập, trước đây mấy năm đều là những người lao động đi làm mướn.  Một người mới bước chân ra đời, nghèo khổ không một xu dính túi, biết chịu khó đi làm mướn lấy công một thời gian, dành dụm tiền nong mua đất mua đồ dùng riêng cho mình, rồi tự mình làm việc cho mình một thời gian nữa, và sau cùng mướn một tân công nhân khác làm việc giúp mình. Lề lối ấy chính là một lề lối chính đáng, quảng đại, thịnh vượng, mở đường cho tất cả mọi người, gây hi vọng cho tất cả mọi người, và do đó tạo được khí lực, tiến bộ, và cải tiến tình thế cho tất cả mọi người. Con người ta không ai đáng quý trọng bằng những kẻ chịu vất vả làm việc từ chỗ nghèo nàn trở đi, không thèm để ý gì đến những vật dụng của cải không phải tay mình kiếm ra một cách lương thiện…

Bình của Fishbonevn:  Bộ Tư Bản (Das Kapital)  của Karl Marx xuất bản ở Anh năm 1867,lúc này Linconln đã chết được 2 năm rồi. Theo ý tưởng của Lincoln về mối quan hệ giữa Lao động và Tư bản thì ta có thể thấy nếu Lincoln có đọc Tư bản của Karl Marx thì chắc hẳn ông sẽ không đồng quan điểm với Marx. Để rồi Nga là nước đầu tiên biến ý tưởng của Marx thành kim chỉ nam, triệt tiêu Tư bản từ năm 1917. Và sau này là Trung Quốc năm 1949 khi Mao Trạch Đông lên cầm quyền và Việt Nam chúng ta từ Cách Mạng Mùa Thu năm 1945, tư bản và lao động không còn bổ trợ lẫn nhau nữa. Để rồi  kết quả ra sao cho tới ngày nay, thì hẳn ai cũng biết rồi. Thế mới thấy rằng đối với mọi vấn đề thì việc cần phải hiểu đúng thì mới có thể làm đúng được.

(1)Chữ in đậm và nhấn mạnh của Fishbonevn

Nguồn: Sở Thông Tin Hoa Kỳ phát hành tại Sài Gòn, 1961.

ảnh: ký họa của Chóe, bạn đọc có thể tham khảo thêm tại trang http://nghethuatxua.com/xem-lai-nhung-hi-hoa-cua-choe/

@Fishbonevn

Comments

comments

Powered by Facebook Comments

Related posts