ĐỊA DƯ BẾN HÓI

ĐỊA DƯ BẾN HÓI

 

Bây giờ, chúng ta hãy cùng nhau quan sát vị trí và ôn lại những trang sử và dã sử có liên quan đến những miền ở bên này và ở bên kia sông Bến Hói.

Vĩ tuyến 17 và con sông này chạy song song với nhau, không xê xích mấy, con sông ở trong, vĩ tuyến ở ngoài, đều chạy ngang qua miền Nam phủ Vĩnh Linh, cách Huế chừng 90 cây số về phía Bắc. Giáp với Vĩnh Linh: phía Bắc là huyện Lệ Thủy(tỉnh Quảng Bình), phía Nam là huyện Do Linh( tỉnh Quảng Trị). Bãi biển Cửa Tùng nằm ở phía bên kia sông, con đường liên quốc số 9, từ Đông Hà lên Savannakhet, thì chạy chừng 15 cây số về phía Nam và thuộc về huyện Cam Lộ( tỉnh Quảng Trị).

Sản xuất của miền này là Tiêu, chè, mít, thơm, dầu, chẩu( abrasin), cau, mật ong, cà phê, v.v. Ngoài ra, Do Linh có Chợ cầu, Vĩnh Linh có chợ Huyện, nên ngày xưa có câu hát ru em:

Ru em em ngủ cho muồi

Để mẹ đi chợ mua vôi ăn trầu

Mua vôi chợ Quán chợ Cầu,

Mua cau chợ Huyện mua trầu chợ Dinh.

Chợ Dinh bán áo con trai,

Triều sơn bán nón, Mậu Tài bán kim” (1)

Hơn nữa, Do Linh có tiếng măng cày là thứ măng giang( tre lồ ô lớn) to bằng bắp vế, còn chợ Huyện có tiếng cu gầm ghì là thứ cu xanh rất lớn, khi người ta bẫy được thì may mắt lại. Hai món này thường đi đôi với nhau, cho nên ai đến đây cũng tìm xơi cho kỳ được cu gầm ghì hầm với măng cày.

Phía ngoài Vĩnh Linh là Hai huyện, tức là Phong Lộc và Phong Đăng ngày xưa, sau họp lại thành huyện Lệ Thụy, mà phong dao còn nhắc đến: “Nhứt Đồng Nai, nhì Hai Huyện”, để chỉ năng lực sản xuất lúa gạo của hai miền phì nhiêu nhất.

Hiệp định Giơ Neo (Genève- ghi chú của Fishbonevn) đã đưa nước ta đến tình trạng chia đôi với con sông Bến Hói, cũng ví như:

Nhất giang lưỡng quốc nan ngôn thuyết…và về sau này, khi nào người dân Việt được cơ hội dễ dàng ăn măng cày cùng một lần với cu gầm ghì, thì lúc bấy giờ nước Việt mới thật là thống nhất thật sự:

“Măng cày ăn với gầm ghì

Việt Nam thống nhất làm gì cũng nên”

Chúng ta ước mong rằng câu đồng ca ấy sẽ là của người dân Việt sau này. Bây giờ, chúng ta thử hỏi nước Việt sẽ thống nhất dưới dấu hiệu nào? Chúng tôi nhận thấy rằng cu gầm ghì cũng ví như con Việt điểu mà đã là “Việt điểu” thì chắc chắn là ‘Sào Nam chi” Bởi thế mới có một triệu người dân di cư, còn như ‘tre già thì măng mọc” và sẽ mọc khắp lãnh thổ  Việt Nam. Thế nghĩa là nước Việt Nam sẽ thống nhất với chính nghĩa quốc gia dân tộc vậy.

(1)Chợ Quán tức là chợ Quán hàu, ở phía nam Đồng Hới 7 cây số, ở đây, người ta bán rất nhiều hàu, hến, sò, và vôi hàu, vôi đá. Đường quốc lộ đến đây phải qua phà trên sông Nhật Lệ. Chợ Cầu, theo vài tác giả, thì chính là Chợ làng Phú lương( Thừa Thiên) bây giờ. Chợ Dinh tức là Chợ Dinh Ông ở phía đông miền Gia-hội (Huế), đi mãi gặp bến đò Chợ Dinh. Triều Sơn là một địa điểm ở phía bắc Huế, ngoài An hóa chừng hai cây số. Mậu Tài là làng chuyên môn rèn và mài Kim may nội hóa, chằm tơi nón, trước ngày có Kim ngoại quốc.

 

Chép lại bài của THÁI VĂN KIỂM, in báo tại Sài Gòn 1955.

 

Fishbonevn

Nguồn ảnh:  bienxua.wordpress.com

 

 

Comments

comments

Powered by Facebook Comments

Related posts