Đằng sau một Chiêu trò Kháng Cáo

Một góc nhìn về Bản án 10 năm tù của Mẹ Nấm

Đằng sau một Chiêu trò Kháng Cáo

Hơn 4 năm về trước, lần đầu tiên mình đứng trước vành móng ngựa, bị cáo buộc bởi tội danh Tuyên truyền Chống nhà nước CHXH CN VN với mức án 6 năm tù ở và 3 năm quản chế tại phiên toà sơ thẩm ngày 16/05/2013. Mình có 15 ngày để đệ đơn kháng cáo.

Mù tịt luật pháp, và đang còn khá sốc trước một bản án nặng nề, mình hy vọng sẽ kịp gặp gia đình trước khi làm đơn này, mong rằng sẽ có thêm thông tin về những bước tiếp theo trong hành trình đi tìm công lý cho bản thân. Nhưng rủi thay, theo quy định trại giam, chế độ chỉ cho thăm nuôi theo định kỳ do đó mình không kịp gặp gia đình, hơn một tuần sau cán bộ trại giam đã yêu cầu mình làm đơn kháng cáo. Trong tình thế như vậy, mình đã nhờ cán bộ trại tư vấn.

Những chiêu trò

Dưới sự tư vấn của cán bộ trại giam, kháng cáo xin giảm nhẹ hình phạt, ý nghĩa của nó khá rõ ràng như cái tên của nó. Trong đơn này, phần chính chỉ cần nêu ra những tình tiết giảm nhẹ mà cấp sơ thẩm chưa áp dụng, được giảm án là cái kết khá hậu, bằng không tệ lắm thì cũng chỉ bị y án sơ thẩm.

Khác với loại trên, kháng cáo kêu oan, không nêu ra các tình tiết này mà chỉ trình bày sự việc, đưa ra các bằng chứng củng cố cho lập luận mình vô tội. Sẽ xảy ra hai trường hợp, toà phúc thẩm có thể sẽ tuyên có tội, hoặc vô tội, và không có chuyện giảm án, thậm chí mức án có nguy cơ bị tăng nặng.

Theo sự diễn giải của cán bộ trại giam, rõ ràng, hình thức thứ nhất là sự thoả hiệp khá an toàn, trong khi hình thức thứ hai lại có vẻ liều lĩnh và khá nguy hiểm “được ăn cả, ngã về không”. Theo mình, hầu hết, những vụ án có tính chất chính trị như vụ Mẹ Nấm, mức án nặng nề tại toà sơ thẩm là một lời đe doạ bị cáo, phải thật cân nhắc trước sự lựa chọn hình thức kháng cáo của mình. Không ai mong muốn đánh đổi lấy một mức án nặng hơn và do đó thông thường họ chọn hình thức Kháng cáo xin giảm án ngay cả khi họ tin rằng mình vô tội.

Thực tế Luật quy định

Có hai hình thức kháng cáo thông thường, một là kháng cáo xin giảm nhẹ hình phạt, hai là kháng cáo kêu oan. Ở đây mình xin chú trọng vào loại kháng cáo kêu oan.

Theo Bộ luật Tố tụng Hình sự (BLTTHS) năm 2015, phạm vi xét xử phúc thẩm được quy định tại Điều 345: Tòa án cấp phúc thẩm xem xét nội dung kháng cáo, kháng nghị. Nếu xét thấy cần thiết thì Tòa án cấp phúc thẩm có thể xem xét các phần khác không bị kháng cáo, kháng nghị của bản án.

Như vậy, dựa trên điều luật này ta có thể hiểu rằng mặc dù bị cáo làm đơn kháng cáo kêu oan, Hội đồng Xét xử (HĐXX) toà phúc thẩm vẫn phải xem xét đến các phần khác, như các tình tiết giảm nhẹ hình phạt của bị cáo, ngoài các chứng cứ, lập luận chứng minh bị cáo có oan hay không. Nói nôm na là việc ai nấy làm, trong khi kháng cáo là quyền của bị cáo thì tuân thủ đúng quy định và các nguyên tắc pháp lý là nghĩa vụ bắt buộc của toà án. Ngay cả trong trường hợp bị Viện kiểm sát kháng nghị yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm tăng nặng hình phạt, thì Toà vẫn có thể giảm hình phạt, áp dụng điều khoản Bộ luật hình sự về tội nhẹ hơn nếu có căn cứ, như được quy định tại Điều 357 BLTTHS 2015.

Thực tế đã có tiền lệ về việc bị cáo chỉ kháng cáo kêu oan nhưng lại được giảm án như vụ Cưỡng đoạt tài sản của ông Nguyễn Văn Thủy, mặc dù Toà án Nhân dân Cấp cao tại TP.HCM đã bác kháng cáo kêu oan nhưng cũng giảm án cho ông này từ 8 năm xuống còn 4 năm tù ở.

Trên đây là một số chia sẻ theo kinh nghiệm và kiến thức bản thân cho các anh chị em tranh đấu, để phòng bị lừa dụ trong những tình huống thế yếu với một hệ thống pháp luật rối rắm hiện thời.

© Nguyễn Phương Uyên 2017

Ghi chú:

Điều 357. Sửa bản án sơ thẩm
1. Khi có căn cứ xác định bản án sơ thẩm đã tuyên không đúng với tính chất, mức độ, hậu quả của hành vi phạm tội, nhân thân bị cáo hoặc có tình tiết mới thì Hội đồng xét xử phúc thẩm có quyền sửa bản án sơ thẩm như sau:
a) Miễn trách nhiệm hình sự hoặc miễn hình phạt cho bị cáo; không áp dụng hình phạt bổ sung; không áp dụng biện pháp tư pháp;
b) Áp dụng điều, khoản của Bộ luật hình sự về tội nhẹ hơn;
c) Giảm hình phạt cho bị cáo;
d) Giảm mức bồi thường thiệt hại và sửa quyết định xử lý vật chứng;
đ) Chuyển sang hình phạt khác thuộc loại nhẹ hơn;
e) Giữ nguyên hoặc giảm mức hình phạt tù và cho hưởng án treo.
2. Trường hợp Viện kiểm sát kháng nghị hoặc bị hại kháng cáo yêu cầu thì Hội đồng xét xử phúc thẩm có thể:
a) Tăng hình phạt, áp dụng điều, khoản của Bộ luật hình sự về tội nặng hơn; áp dụng hình phạt bổ sung; áp dụng biện pháp tư pháp;
b) Tăng mức bồi thường thiệt hại;
c) Chuyển sang hình phạt khác thuộc loại nặng hơn;
d) Không cho bị cáo hưởng án treo.
Nếu có căn cứ thì Hội đồng xét xử vẫn có thể giảm hình phạt, áp dụng điều, khoản của Bộ luật hình sự về tội nhẹ hơn, chuyển sang hình phạt khác thuộc loại nhẹ hơn, giữ nguyên mức hình phạt tù và cho hưởng án treo, giảm mức bồi thường thiệt hại.
3. Trường hợp có căn cứ, Hội đồng xét xử phúc thẩm có thể sửa bản án sơ thẩm theo quy định tại khoản 1 Điều này cho những bị cáo không kháng cáo hoặc không bị kháng cáo, kháng nghị.

Comments

comments

Powered by Facebook Comments

Related posts